بیماری تبفوئید و پارا تیفوئید ( سالمونلا)
انجمن کبوتر بلند پرواز ایرانی A-kbpi
Iranian High-flying Pigeon Association, located in Iran and tehr
*بیماری تيفوئيد و پارا تيفوئيد* شناسایی سروتیپ ها و درمان و پیشگیری
اين بيماري را در ايران ، بهداشت جهاني ؛ منطقه حادّ در جهان معرفي کرده است و بايد کاملاً کبوتر داران ايراني وکساني که به پرورش کبوتر بطور کلي علاقمند هستند هشدار داد وهوشيار باشند ...اين بيماري را بايد به خوبي شناخت و طرز درمان ودوره هاي پيشگيري را آموزش داد
*علائم بيماري 
تورم شديد پاها و کت ها و ظهور تکه هايي در بدن کبوتر بشکل طعمه و يا به پای کبوتر رجوع و توجه شود ،پوسته شفاف پاي کبوتر براحتي کنده ميشود ، پوسته رویی و بي رنگ پاي کبوتر که بشکل پوسته شفاف کاملاً مشخص است.
سپس پوسته اصلي پاست که براحتي کنده ميشود .
در جوجه و کبوتران جوان علائم در زير شکم بصورت لکه هاي زرد رنگ کاملاً قابل تشخيص است.
در کبوتران مفلق ، کت ماد ه ها گرفته و ورم ميکند و در قسمت مفصل های کت تورم آبکی مشاهده میشود و يا کبوتر نميتواند سنگيني يک کت را تاب آورده وکت ميافتد ويا ماده ها قادر به راه رفتن نيستند و یا نرها دچار لنگش میشوند و نیز نر ها کت شان خشک ميشود چنین علائمی با بیماری مارک مشابهت تقریبی دارد و امکان دارد توام با بیماری پارتیفوئید کبوتر را درگیر کند .
*تبصره*
طبق تجربیات که در مورد این بیماری دارم راجب ماده هایی ست که موقع تکثیر ، دچار ضعف کامل جسمی میشوند و فشار تخم انداختن رو نمیتوانند تحمل کرده و دچار ضعف کامل بدنی میشوند .
اینگونه کبوتران نیز بیماری پاراتیفوئید را در بدن خود دارند و باید چنین ماده هائی را زیر نظر داشت و یک تقویت خوب براشون بعد از تخم انداختن انجام داد، و بعد از گذاشتن تخم و ده روز کامل روی تخم خوابیدن ، یک دوره پیشگیری پاراتیفوئید را برایش تجویز نمود .
از علائم ديگر کور شدن کبوتر است که اختصاصي نيست و با بيماريهای ديگر نيزمشابهت تقريبي دارد ، در اين بيماري چشم کبوتر به رنگ زرد چرکي در آمده و به مرور منجر کور شدن کبوتر ميشود .
*یکی دیگر از علائم* ميکروب به گيرنده هاي دستگاه گوارش چسبيده و اختلالاتي را در هضم و جذب دانه ها پديد مي اورد و دانه ها هضم نشده از بدن کبوتر دفع ميگردد (بخصوص ارزن)داروي اصلي براي مداواي اينگونه ، سروتیپ سالمونلا ، سولفاديميدين سديم 12/ 5 % است و يا داروهائي که داراي سولفاديازين باشد مثل سولفا بهرود و یا تریسول که هر دو دارای عناصر آنتی بیوتیک ، یکسانی هستند که شامل *تری متو پریم و سولفادیازین* داروی دیگری نیز که ترکیبات آن شامل سولفاکینوکسالین + تری متو پریم ست نیز در بازار وجود دارد . که همین کارایی را برای کبوتر در درمان و پیشگیری بوجود میآورد
*مقدار مصرف* به ميزان 2 سي سي در سه ليتر آب (دو قاشق مربا غذاخوری ، و تا سه قاشق هم میتوانید بدهید )به مدت سه تا 5 روز و سپس براي کبوتراني که بهبود پيدا نکردند از جنتامايسين تزريقي به ميزان يک سي سي براي مدت سه روز و روزي يک بار در عضله تزريق شود ، از لینکوپک که شامل دو انتی بیوتیک *اسپکتینومایسین بهمراه لینکومایسین* ست نیزمیتوانید به همین میزان و طریقه ، استفاده کنید
*علائم اختصاري در جوجه ها* یکی از سروتیپ های این بیماری باعث اسهال سفید جوجه ها میشود
و در جوجه ها و هفته دوم زندگي شان اتفاق می افتد .
جوجه ها ممكن است علائمي از ضعف رشد ، توقف رشد و ضعف عمومي توان بدن را نشان دهند(دون سوز شدن جوجه ها)
معمولاً عفونت پاراتيفوئيد در پرندگان خيلي جوان سبب بيماري شدید مي شود .
نیز آلودگي تخم با سالمونلا ممكن است منجر به مرگ جنين داخل تخم ويا مرگ سريع جوجه هاي تازه از تخم در آمده شود .
علائم باليني در کبوتران جوان ندرتاً پس از دو هفته مشاهده مي شود .پرندگان مبتلا كسل ، چمباتمه زده و افسرده هستند .تمايل به حركت نداشته و با چشمان بسته ، پرهاي ژوليده و بالهاي افتاده مي ايستند .
اسهال و آلودگي سالمونلا، سروتیپ *پلوروم و گاليناروم* در روده عکس العملي نشان نمي دهند اما ساير قسمتهاي بدن کبوتر را بسادگي آلوده مي كنند ...
اين امر موجب تحريك توليد آنتي بادي هايي مي شود كه فقط در آزمايشهاي سرمي مورد شناسايي قرار میتواند بگيرد.
ساير سروتيپ هاي سالمونلا در روده عکس العمل نشان داده ، اما بافتهاي بدن را بسادگي مورد تهاجم قرار نمي دهند و بنابراين ممكن است توليد آنتي باديها را در روده تحريك نكنند و در نتيجه کبوتران از بيماري رها شده ،ولی دچار لاغري هميشگي شده و بخصوص در فصل سرما احتياج به فضاي گرم ورسيدگي بيشتري دارند .
اينگونه کبوتران را بايد در فصل سرد با ويتامينهاي مکملي که بدانها *سوربيتول* به ميزان دُز بسيار پايين افزده ميشود هفته اي يک بار تقويت نمود ، سوربون که در مکمل سوربیول وجود دارد در حقیقت یک قند الکلی محسوب میشود و سریع جذب کبد شده و به انرژی " گلیکوژن"تبدیل میشود
سالمونلا انتريتيديس و سالمونلا تيفي موريوم موجود در اسپرم کبوتران نر مي تواند به مجرای تخم رفته و به تخمدان ماده منتقل شده و متعاقباً سبب آلودگي تخم کبوتر بشود .
عامل سالمونلا انتريتيديس از سه طريق زير مي تواند پرنده را تحت تأثير قرار دهد :
1ـ ارگانيسم (سروتیپ ) مي تواند به سرعت از دستگاه گوارش عبور كرده بدون آنكه در کبوترعلائم بيماري را نشان دهد و تأثير بگذارد، بيماري را ايجاد کرده ولي کبوتر آنرا نشان ندهد .
2ـ ارگانيسم مي تواند در دستگاه گوارش بسرعت تكثير پیدا کنه و در حاليكه پرنده به ظاهر سالم و طبيعي است. پرنده دفع كننده و پخش كننده عامل بيماري است ، و انتقال دهنده بیماری در تمام طول عمر خود شود .
3ـ ارگانيسم از جدار روده عبوركرده و سلولهاي داخلي را درگيرمي كند و سبب بيماري درپرنده مي شود ودرصورت بهبود پرنده در زمانهاي خاص بخصوص درفصل سرد و مرطوب سروتیپ بیماری ، مي تواند از بدن پرنده دفع وخارج شود و مجددا سيکل بيماري را به گنجه ها راه دهد .
تركيبي از *سولفات پلي ميكسين + تري متوپريم* در کبوتران مبتلا به سالمونلا انتريتيديس هم از جنبه پيشگيري و هم از جنبه درماني مصرف مي شود.
*درمان سالمونلا تیفی موریوم*
کاملا مشخص شده مبني بر اينكه افزودن 5 عامل ضد باكتريايي مختلف به آب آشاميدني سبب كاهش آلودگي سالمونلا تيفي موريوم مي شود .
داروها و آنتي بيوتيکهاي عمومي مؤثر ديگر عبارتند از: *تتراسايكلين ، نئومايسين ، باستيراسين واريترمايسن 10 % وآموکسي سيلين 10%* وداروهاي گوگرد دار
*داروهای دیگر برای درمان تمام سروتیپ های بیماری*
عبارتند از داماکول که کليستين سولفات 3/000/000 واحد بين المللي ست و *فوس بک* و نيز آلبندازول دام وطيور است .
*تقویت و پیشگیری*
تبلت هائي همچون نيکلوزام و آنتي بيوتيک سیپروفلوکساسین که بايد در دوره هاي سالانه چهار يا سه بار استفاده شود تا بيماري بطور کلي از بام يک کبوتر دار از بين برود حتماً ازداروهاي مختلف در طول درمان و پیشگیری های سالانه استفاده کنيد ،تا مقاومت داروئي ميکروب سالمونلا پيدا نکند.
داروهایی همچون کلرومنفیکل بدیل مقاومت دارویی روی سروتیپ های این بیماری دیگر تاثیری ندارد .
به همین دلیل بدلیل جلوگیری از مقاومت دارویی حتما در طول درمان ، که با شروع 3 تا 7 روز است و با فاصله 45 روزه یک بار دیگر حتما باید اجراء گردد حتما از داروهای گوناگون استفاده باید شود تا مقاومت دارویی بیماری سکسته شود و نیز در دوره های پیش گیری سالانه .
داروئي بسيار مفيد جهت از بين بردن و درمان ورم پاها وکتها وجود دارد به نام سيپروفلوکساسین و کلیدامایسین انسانی . که بايد دو ساعت قبل از دانه و آب به کبوتر داده شود وسپس سه روز فاصله داد و تقویت بدن با مکمل ها و پروبیوتیک ها صورت پذیرفته و بعد مجددا به مدت 7تا 10 روز آموکسي سيلين 10% يک قاشق غذاخوري در سه ليتر آب استفاده شود .
*تذکر مهم* در سه روز فاصله و استراحت احشام هضم کننده کبوترانی که داروهای مربوطه بدانها داده میشود حتما از پروتکسين و مکمل هایی که باعث تقویت سیستم دفاعی بدن آنها میشود (جهت تقويت مزاج کبوتر و تجدید آنزیم و هورمون های گوارشی هضم کننده )******
اگر تشخیص دير شده باشد و بيماري بين کبوتران بصورت حاد دیده بشود ميتوانيد از*THrimetroprim20% تريمتروپريم همراه باسولفاکينوکسالينsulfaginoxaline* یا *تری متو پریم +سولفاکینوکسالین* به ميزان هرروز1/4 قرص و به مدت 7 روز استفاده کنيد .
شربت این دارو نیز در بازار دامپزشکی موجود ست و نیز آمپول تریمتو پریم +سولفادیازین .
*تذکر* توجه داشته باشيد هر موقعي که از داروها وآنتي بيوتيک ها و مواد ضد انگل استفاده شد ايجاب ميکند سه روز از پروبيوتيک(پروتکسين) و مکملهاي ويتامينه جهت تقويت مزاج کبوتر استفاده شود.
موارد ديگري جهت تقويت مزاج کبوتر وجود دارد که بايد آنها را مورد استفاده قرار داد حداقل سالي دوبار .
يکي از اين مواد مفيد استفاده از نئومريول است با طعمي شبيه ميوه بِه...نئومريول مکملي است گياهي که براي ترميم احشام داخلي کبوتر کاربرد بسيار اساسي دارد ، مواد مهم و ترکيبي آن شامل ميتونين است که خاصيت چربي سوزي دارد و نيز ليزين که در دانه هاي گياهي کمتر وجود دارد و نیز در دانه های رایجی که به کبوتران میدهیم وجود ندارد ، و یا بسیار کم در برخی دانه ها میتواند وجود داشته باشد ، که عامل مهمي در جذب کلسيم و هضم پروتئين محسوب میشود ، و در نتيجه باعث افزايش وزن کبوتر خواهد شد ، ودر این مورد کارائي بالائي دارد جهت تقويت کبد و حفاظت از آن و دفع سموم و مواد مضرر وبهبود کارکرد کبد.
نئومريول بعد از هر بار استفاده از آنتي بيوتيکها توصيه ميگردد.
این مکمل ویتامینه گران قیمت است ، شما میتوانید ویتامنت + ب کمپلکس را جایگزین آن کنید که بسیار مقرون به صرفه ست و کاملا میتواند جایگزین مناسبی برای چنین مکملی شود و یا مکمل های ویتامینه همچون الکترولیت +ب کمپلکس ، تمام این مکمل ها بصورت پودر در ایران موجود ست
يکي ديگر از مواد مفيد براي افزايش وزن کبوتر سوربيتول است ، این عنصر ،محرک جريانات صفرا است و کمک به غير سمي احشام بدن و صفرا نموده و سبب ترشح بهتر هورمونهاي گوارشي مي گردد و در نتيجه نه تنهاباعث عبور مواد مغذي از رودها (بسهولت) ميگردد بلکه از آن ميتوان بعنوان يک منبع انرژي نام برد چرا که در بخش عمده کبد به اسیدهای آمینه و فروکتوز و سپس به گليکوژن و گلوکز تبديل مي گردد.
*سوربيتول* در ميوه هاي همچون سيب ، و ميوه هاي هسته دار، وجود دارد و به منظور کاهش فعاليت آبي در غذاهاي با رطوبت نسبي بالا و به عنوان نرم کننده و باز دارنده عمل کريستاليزاسيون ،(بهتر هضم کردن دانه ها) استفاده مي شود .
در طبيعت علاوه بر سيب در گلابي و گوجه نيز يافت مي شود . غلظت سوربيتول در آب سيب به میزان زیادی وجود دارد .فرمول بسته شده سوربيتول C6H14O6 مي باشد.
این عنصر را که بصورت صنعتی ست را از داروخانه های انسانی میتوانید تهیه کنید .
ـ سوربيتول به عنوان ملين در درمان كوتاه مدت اسهال مصرف ميشود که گفتیم در میوه های که عنوان کردیم ، به فراوانی وجود دارد .
توجه داشته باشيد مصرف زياد سوربيتول خطرناک است و باعث درد اسهال مزمن و اختلال گوارشي در کبوتر ميشود با دُز بسيار مناسب و کم بايد مصرف گردد.
يکي ديگر از مواد لازم براي کبوتر مواد کاني است که در سوپر کاني يون مينرال به مقدار لازم وجود دارد و ميتوان آنرا از داروخانه های دامپزشکی ، تهيه نمود و بصورت خشک ، يک تا دو قاشق غذاخوري در يک کيلو دانه مخلوط وبه کبوتران داد و يا در گِل شور(خاک سرخ) با صدف خورد شده و کف دريا و ذغال خرده شد طبي و نمک يُد دار مخلوط و گِل شور درست کرد و در طول سال در اختيار کبوتران قرار داد و هر بار چند قطره اوره با مقدار کمی دوغ آب گچ و شربت کلسیم که بر روی گل شور می ریزید ، تجدید کرد.
بيش از 2000 نوع سالمونلا شناسايي شده است كه 200 نوع آنها ايجاد بيماري مي كنند. دو نوع سالمونلا به نام هاي سالمونلا تيفي موریوم و موریم ست که به ترتيب عامل دو بيماري تيفوئيد و پاراتيفوئيد مي باشند و ما ايرانيها اين دو بيماري را به نامهاي حصبه و شبه حصبه نیز در کبوتران ميشناسيم .
دورد بر علاقمندان به کبوتر بلند پرواز ایرانی چند وقت است که نتوانستم در خدمت باشم . بدلیل ضعیف بودن اینترنت در ایران که کماکان ، این موذل ادامه دارد . و این امر باعث شده رو نمایی مقالات برای بنده بسیار سخت شود . سعی میکنم کماکان به هر وسیله ای شده مقالات تنظیم شده را تقدیم حضور گرامیتان کنم با آرزوی بهترین ها برای تک تک عزیزان حسن پرسادمهر